
Bu yazıda neler var?
- İnşaat tozu nasıl temizlenir?
- İnşaat tozu neden normal temizlikle gitmez?
- İnşaat tozu sağlığa zararlı mı?
- Temizliğe başlamadan önce neleri hazırlamalısınız?
- Hangi toz maskesi ve koruyucu ekipman gerekir?
- HEPA filtreli süpürge neden önemli?
- İnşaat tozunu hangi sırayla temizlemelisiniz?
- Kaba atığı ve molozu nasıl toplamalısınız?
- Nemli silmede çamur ve beyaz izi nasıl önlersiniz?
- Duvar ve tavandaki ince tozu nasıl alırsınız?
- Zemin türüne göre inşaat tozu temizliği
- Boya damlaları nasıl çıkar, su bazlı ve yağlı boya farkı nedir?
- Silikon ve yapışkan etiket artıklarını nasıl çıkarırsınız?
- Çimento ve harç sıçramaları nasıl çıkar?
- Cam ve doğramada çizik riskini nasıl önlersiniz?
- Gözden kaçan noktalar: dolap içleri, menfezler ve filtreler
- Kentsel dönüşüm ve yeni teslim dairelerde nelere dikkat etmelisiniz?
- Tadilat sonrası toz kaç günde biter, ikinci tur gerekir mi?
- İnşaat tozu temizliğinde en sık yapılan hatalar nelerdir?
- Özet: inşaat tozunda başarının üç kuralı
- Ne zaman profesyonel destek almalısınız?
- Sık sorulan sorular
İnşaat tozu nasıl temizlenir?
İnşaat tozunu kuru süpürmeyle değil, üç adımda temizlersiniz. Önce kaba atığı ve molozu toplarsınız. Ardından tavandan zemine doğru HEPA filtreli süpürgeyle kuru tozu çekersiniz. En son iyice sıktığınız mikrofiber bezle nemli silersiniz. Boya damlası, silikon ve çimento lekesi ise ayrı yöntem ister; bunları genel silmeden önce tek tek ele alırsınız.
Bu rehberde her adımı, hangi aracı neden seçtiğimizi ve hangi hatanın yüzeye kalıcı zarar verdiğini anlatıyoruz. Darıca'da kentsel dönüşüm binalarında, yeni teslim sitelerde ve tadilatı biten dairelerde ekibimizin izlediği sıra da budur. Burada HEPA, çok ince parçacıkları tutan yüksek verimli bir filtre türüdür; mikrofiber ise tozu sürüklemek yerine üzerine alan, çok ince lifli bir bezdir. Önce bilgiyi veriyoruz; işin büyüklüğü elinizi aşarsa, yazının sonunda ne zaman profesyonel destek almanın mantıklı olduğunu da açıkça yazdık.
İnşaat tozu neden normal temizlikle gitmez?
Çünkü inşaat tozu, evde her gün gördüğünüz tozdan çok daha incedir. Alçı, sıva, çimento ve zımparalanmış macun, un kıvamında parçacıklar bırakır. Bu parçacıklar havada uzun süre asılı kalır. Siz temizliği bitirdikten sonra da yavaş yavaş yeniden yüzeylere çöker. Dolayısıyla tek turluk bir silme çoğu zaman yetmez.
İkinci sorun, kullandığınız aletlerdir. Fırça ve faraşla süpürmek tozu toplamaz, büyük kısmını havaya kaldırır. Kuru bezle silmek ise tozu bir yerden alıp başka bir yere sürer; koyu renkli yüzeylerde beyaz bir tabaka bırakır. Sıradan ev süpürgelerinin filtresi de bu ince tozu tutmakta zorlanabilir. Bu durumda süpürge, çektiği tozun bir kısmını egzozdan yeniden odaya üfler.
Üçüncü sorun sudur. Alçı ve çimento tozu suyla buluşunca çamur kıvamında bir karışıma dönüşür. Çok ıslak bir bezle silerseniz bu karışım yüzeyde kuruyup beyaz izler bırakır, derz aralarına, yani fayanslar arasındaki dolgu çizgilerine ve parke birleşimlerine dolar. Yani sıra önemlidir: önce kuru toz, sonra hafif nemli silme. Bu yazıdaki bütün adımlar bu basit ilkeye dayanıyor.
İnşaat tozu sağlığa zararlı mı?
Evet, uzun süre ve düzenli solunduğunda zararlıdır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü (İSGGM), inşaat tozları bilgi kartında en tehlikeli inşaat tozunun solunabilir kristal silika olduğunu belirtir. Silika; çimento, beton ve harç gibi yaygın malzemelerdeki doğal bir mineraldir. Silika tozu bu malzemeleri kesme, delme ya da taşlama sırasında havaya karışır.
Aynı kart, toza bağlı başlıca sağlık sorunlarını akciğer kanseri, silikozis, KOAH ve astım olarak sıralar. Silikozis, silika tozunun akciğer dokusunda kalıcı hasar bırakmasıyla gelişen bir meslek hastalığıdır. KOAH ise kronik obstrüktif akciğer hastalığının kısaltmasıdır. Kart ayrıca etkilerin genellikle hemen ortaya çıkmadığını ve az ya da hiç silika içermeyen alçı, kireçtaşı ve mermer gibi malzemelerin tozlarının da sağlığa zararlı olabileceğini hatırlatır.
Burada dürüst olmak gerekir: bu bilgi kartı, şantiyede her gün toza maruz kalan çalışanları hedefler. Evde birkaç saatlik bir temizlik aynı yoğunlukta değildir. Yine de tozu gereksiz yere solumak için bir neden yok. Bu nedenle çocukları ve solunum yolu hastalığı olanları temizlik bitene kadar ortamdan uzak tutmanızı öneririz. Öksürük, nefes darlığı ya da göğüste sıkışma sürerse hekime danışın.
Eski bir binada söküm yapıldıysa ayrı bir risk daha var. Dünya Sağlık Örgütü, asbestli çimentodan yapılmış çatı kaplamaları gibi ürünler bozulduğunda bakım ve yıkım işlerinde lif maruziyeti olabileceğini belirtir. Asbest akciğer kanserine ve göğüs ya da karın zarını tutan mezotelyomaya yol açar. Böyle şüpheli bir malzeme kırıldıysa onu kendiniz süpürmeyin; yetkili bir uzmana danışın.
Temizliğe başlamadan önce neleri hazırlamalısınız?
İlk olarak ustaların işinin gerçekten bittiğinden emin olun. Son bir delik ya da küçük bir zımpara bile temizlediğiniz odaya yeniden toz yağdırır. Ardından pencereleri açıp hava akımı sağlayın. İSGGM'nin bilgi kartı da kapalı ve küçük alanlarda tozun daha çok biriktiğini, hava akımı azaldıkça maruziyetin, yani solunan toz miktarının arttığını vurgular. Hazırlık listemiz şöyle:
- Koruyucu ekipman: Yüze oturan bir toz maskesi, nitril eldiven, koruyucu gözlük ve toz tutmayan, kolay yıkanan bir kıyafet.
- Süpürge: HEPA filtreli ya da ince toza uygun filtreli bir ıslak-kuru süpürge, yanında yedek torba veya filtre.
- Bezler: Bol miktarda mikrofiber bez; kirli bezle silmeye devam etmemek için yedekleri hazır tutun.
- Kovalar: Biri temizlik, biri durulama için iki kova ve sık sık tazeleyeceğiniz ılık su.
- Kazıyıcılar: Plastik spatula, cam için jilet kazıyıcı ve silikon için maket bıçağı.
- Ürünler: Nötr pH'lı genel temizleyici, cam temizleyici, izopropil alkol ve gerekirse seramiğe uygun çimento sökücü.
Nötr pH'lı temizleyici, ne asidik ne bazik olan, yüzeye zarar verme riski düşük üründür. Klimayı ve aspiratörü temizlik bitene kadar çalıştırmayın; ikisi de tozu içine çekip filtresinde biriktirir. Prizlerin ve aydınlatmanın çevresini nemli bezle silmeden önce ilgili sigortayı kapatmayı da unutmayın.
Hangi toz maskesi ve koruyucu ekipman gerekir?
İnce tozla çalışırken bez ya da cerrahi maske yeterli koruma sağlamaz; yüze tam oturan, filtreli bir toz maskesi gerekir. İSGGM'nin solunum koruyucu seçimi bilgi kartı, filtreli maskeleri koruma sınıfına göre üçe ayırır. P1 toksik olmayan tozlar, P2 kansere yol açabilecek tozlar dahil daha zararlı tozlar, P3 ise tüm toksik tozlar içindir.
Piyasada bu sınıflar FFP1, FFP2 ve FFP3 adıyla geçer; FF, yüz filtresi anlamına gelir. Silika içerebilecek inşaat tozunda bu yüzden FFP1 yerine en az FFP2 sınıfını tercih edin. Maskeyi takarken burun telini sıkıştırın ve kenarlardan hava kaçıp kaçmadığını kontrol edin. Sakal, maskenin yüze oturmasını zorlaştırır. Tek kullanımlık maskeyi nemlendiğinde ya da nefes almak zorlaştığında değiştirin.
Eldiven yalnız cildi değil, tırnak aralarını da alçıdan ve kimyasaldan korur. Koruyucu gözlük ise tavanı silerken gözünüze düşecek tozu engeller. Uzun kollu bir kıyafet giyin ve temizlik bitince onu diğer çamaşırlardan ayrı yıkayın. Böylece tozu evin temiz kalan bölümlerine taşımazsınız.
HEPA filtreli süpürge neden önemli?
HEPA, yüksek verimli partikül hava filtresi anlamına gelen bir filtre sınıfıdır. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA), HEPA filtre açıklamasında bu filtrenin 0,3 mikron boyutundaki parçacıkların teorik olarak en az %99,97'sini tutabildiğini belirtir. Bir mikron, milimetrenin binde biridir. Yani gözle seçemeyeceğiniz kadar küçük parçacıklardan söz ediyoruz.
EPA'nın bu tanımı hava temizleyicileri için yaptığını da not edelim. Süpürgede de aynı mantık geçerlidir: filtre ince tozu ne kadar iyi tutarsa odaya o kadar az toz geri döner. Nitekim EPA, kurşun içerebilecek eski boyaların kazındığı ev tadilatları için HEPA süpürge, nemli silme ve bol durulama suyuyla nemli paspas öneriyor. Aynı sayfa çocukları, hamileleri ve evcil hayvanları çalışma alanından uzak tutmayı da öğütlüyor.
Evde HEPA filtreli süpürge yoksa ince toza uygun filtreli bir ıslak-kuru süpürge de işinizi görür. Ancak ince alçı tozu sıradan torbasız süpürgelerin filtresini kısa sürede tıkayabilir, emiş gücünü düşürür ve motoru zorlar. Bu yüzden filtreyi sık sık kontrol edin ve üreticinin kılavuzuna uyun. Hazneyi boşaltırken ağzını çöp poşetinin içine alırsanız tozu yeniden havaya kaldırmazsınız.
İnşaat tozunu hangi sırayla temizlemelisiniz?
Genel kural basittir: yukarıdan aşağıya, kurudan ıslağa, içeriden kapıya. Böylece üst raftan düşen toz, temizlediğiniz zemini yeniden kirletmez. Günlük ev işlerinde de aynı mantık geçerlidir; ayrıntısını ev temizliğinde doğru sıra yazımızda anlattık. Tadilat sonrasında biz şu sırayı izliyoruz:
- Kaba atığı, moloz parçalarını, ambalajları ve koruma örtülerini toplayıp evden çıkarın.
- Tavanı, aydınlatmayı ve duvarların üst kısmını süpürgenin fırça başlığıyla kuru olarak alın.
- Dolap üstleri, kapı kasaları, pencere pervazları ve radyatörlerdeki tozu yine kuru çekin.
- Zemini köşelere ve süpürgelik diplerine kadar HEPA filtreli süpürgeyle süpürün.
- Boya damlası, silikon, etiket ve çimento sıçramalarını tek tek çıkarın.
- Bütün yüzeyleri yukarıdan aşağıya, iyice sıktığınız mikrofiber bezle nemli silin.
- Zemini iki kova yöntemiyle nemli paspaslayın ve camları en sona bırakın.
- Ertesi gün yeniden çöken ince tozu kontrol edin, gerekiyorsa ikinci tur nemli silme yapın.
Camları sona bırakmamızın nedeni basit: pervaz ve doğrama silinirken cama damlayan kirli su, erken temizlediğiniz camı yeniden lekeler. Bu sırada en sık atlanan adım ise kuru toz almadan doğrudan nemli bezle başlamaktır. Bu hata tozu çamura çevirir ve işinizi ikiye katlar.
Kaba atığı ve molozu nasıl toplamalısınız?
Kaba atık; sıva parçaları, kırık fayans, alçı artıkları, kablo uçları, vidalar, ambalajlar ve koruma naylonudur. Bunları süpürgeyle çekmeye çalışmayın, çünkü sert parçalar hortumu tıkar, cam kırıkları da filtreyi yırtabilir. Önce kalın eldivenle elle ya da kürek ve faraşla toplayın. Ardından hepsini sağlam çuvallara doldurun.
Zemindeki koruma örtüsünü kaldırırken onu içe doğru katlayın. Böylece üzerinde biriken tozu odaya silkelemeden dışarı taşırsınız. Çuvalların ağzını kapatıp hemen dışarı çıkarın; evin içinde bekledikçe her geçişte çevreye toz yayarlar. Moloz için belediyenin ya da site yönetiminin nasıl bir yol izlediğini önceden sorun. İnşaat atığını evsel çöple karıştırmamak en doğrusudur.
Nemli silmede çamur ve beyaz izi nasıl önlersiniz?
Anahtar kelime nemli; ıslak değil. Mikrofiber bezi suya batırın, ardından damla düşmeyecek kadar sıkın. Bezin bir yüzüyle silin, kirlenince katlayıp temiz yüzüne geçin. Mikrofiber ince tozu sürüklemek yerine üzerine aldığı için bu iş için en uygun bez türüdür.
Su kısa sürede bulanır. İki kova yöntemi tam burada işe yarar: bir kovada temizlik suyu, diğerinde durulama suyu durur. Bezi önce durulama kovasında çalkalar, sıkar, sonra temizlik kovasına batırırsınız. EPA da zeminler için bol durulama suyuyla nemli paspası öneriyor. Su süt rengine döndüğünde iki kovayı da tazeleyin; bulanık suyla silmek yüzeye ince bir alçı filmi bırakır.
Silme bittiğinde yüzeyde hâlâ beyazımsı bir tül görürseniz hemen ardından kuru bir mikrofiberle geçin. Koyu renkli seramik, mat siyah armatür ve parlak dolap kapaklarında bu son kuru geçiş fark yaratır. Ayrıca suya bol deterjan koymayın; deterjan fazlası tozla birleşip yapışkan bir tabaka bırakır.
Duvar ve tavandaki ince tozu nasıl alırsınız?
Yeni boyanmış duvarı silmeden önce boyanın tam kürlenmesini bekleyin. Kürlenme, boyanın yalnız dokunuşta kuruması değil, yüzeyde sertleşip dayanıklı hale gelmesidir. Süresi boya türüne göre değişir ve genellikle kutunun üzerinde yazar. Bu süre dolmadan nemli bezle silerseniz mat boyada parlak lekeler ya da silme izi kalabilir.
Bu yüzden duvarda öncelik kuru yöntemdedir. Süpürgenin yumuşak fırça başlığıyla tavandan aşağı, uzun ve üst üste binen hareketlerle inin. Köşelerde, tavan bordürlerinde ve kartonpiyer, yani tavanla duvarın birleştiği yerdeki dekoratif çıta girintilerinde toz daha çok birikir. Kuru fırçalamadan sonra duvar hâlâ tozluysa ve boya kürlendiyse, çok iyi sıktığınız bezle hafifçe silin; bastırarak ovmayın.
Tavana ulaşmak için sağlam bir merdiven kullanın, sandalye üstüne çıkmayın. Aydınlatma armatürlerini silmeden önce sigortayı kapatın ve ampullerin soğumasını bekleyin. Havalandırma menfezlerinin ızgarasını sökebiliyorsanız sökün, ılık suyla yıkayıp kuruttuktan sonra yerine takın.
Zemin türüne göre inşaat tozu temizliği
Zemindeki toz her yerde aynı görünse de her kaplama aynı yöntemi kaldırmaz. Aşağıdaki tablo, sahada en sık karşılaştığımız zeminlerde hangi adımı nasıl uyguladığımızı özetliyor.
| Zemin | Kuru adım | Nemli adım | Kaçının |
|---|---|---|---|
| Seramik ve porselen | HEPA süpürge, derz aralarına dar başlık | Nötr temizleyiciyle iki kova, son kuru geçiş | Derzde asitli ürünü bekletmek |
| Laminat parke | Yumuşak fırçalı başlık | İyice sıktığınız mop, az su | Su birikintisi, buharlı makine |
| Masif ahşap parke | Yumuşak başlık, kumlu tozu sürtmeden | Üreticinin önerdiği kadar az nem | Bol su, sert fırça |
| Mermer ve traverten | Yumuşak başlık, kumu sürüklemeden | Nötr pH'lı taş temizleyici | Sirke, limon, kireç çözücü, çimento sökücü |
| Halı ve kumaş yüzey | Güçlü emişli HEPA süpürge, birkaç yönde | Gerekirse profesyonel yıkama | Nemli bezle ovup tozu içe itmek |
Mermer ve traverten kalkerli, yani kalsiyum karbonat içeren taşlardır; bu yüzden asitle temas edince yüzeyleri matlaşır ve aşınır. Tadilattan sonra mermerde matlaşma ya da derin çizik görürseniz bunu silmeyle düzeltemezsiniz. Mermer kristalize gibi taş bakımı uygulamaları ayrı bir iştir. Ahşap parkede ise kumlu toz ayakkabı tabanıyla sürtündükçe zımpara etkisi yapar. Dolayısıyla zemini ilk fırsatta süpürmek parkeyi de korur.
Boya damlaları nasıl çıkar, su bazlı ve yağlı boya farkı nedir?
Önce boyanın türünü anlamanız gerekir, çünkü yöntem tamamen buna bağlıdır. Duvarlarda yaygın olan plastik ve akrilik boyalar su bazlıdır. Kapı, kalorifer peteği ve ahşap yüzeylerde ise yağlı, yani sentetik boyaya sık rastlarsınız. Emin değilseniz boya kutusunun etiketine bakın; hangi incelticiyle inceltildiği orada yazar.
Kutu yoksa küçük bir test yapabilirsiniz. Görünmeyen bir damlaya izopropil alkolle nemlendirdiğiniz pamuğu birkaç saniye bastırıp ovun. Su bazlı boya çoğu zaman yumuşar ve pamuğa geçer; yağlı boyada ise belirgin bir değişiklik olmaz. Sonuca göre şu yolu izleyin:
- Taze su bazlı boya: Nemli bezle hemen silin; kurumadan alınan damla iz bırakmaz.
- Kurumuş su bazlı boya: Ilık sabunlu suyla birkaç dakika yumuşatın, plastik spatulayla kaldırın; inatçı kalıntıda izopropil alkol deneyin.
- Taze yağlı boya: Kâğıt havluyla yaymadan alın; suyla silmeye çalışmayın, boyayı yalnızca yayarsınız.
- Kurumuş yağlı boya: Etikette yazan incelticiden beze çok az alın, damlayı yumuşatıp kazıyın, ardından deterjanlı suyla silin.
İzopropil alkol, tiner ve beyaz ispirto gibi çözücüler yanıcıdır; buharları baş ağrısı ve baş dönmesi yapabilir. Bu ürünlerle çalışırken pencereyi açık tutun, eldiven takın ve yakında açık alev bırakmayın. Plastik, PVC doğrama ve vernikli yüzeylerde çözücü yüzeyi matlaştırabilir ya da eritebilir; önce görünmeyen bir köşede deneyin. Çözücüyü yanlışlıkla yutan ya da buharından fenalaşan biri olursa Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni 114'ten arayın.
Silikon ve yapışkan etiket artıklarını nasıl çıkarırsınız?
Taze silikonla kurumuş silikon farklı davranır. Henüz kurumamış silikonu ıslak bezle silmeye çalışırsanız yüzeye yayarsınız; kuru kâğıt havluyla tek hamlede sıyırıp alın. Kurumuş silikonda ise önce kalın kısmı keskin bir maket bıçağıyla kesip kaldırın. Camda bu işi ıslak yüzeyde jilet kazıyıcıyla, seramik ve akrilik küvette plastik spatulayla yaparsınız.
Kesmeden sonra yüzeyde ince, kaygan bir silikon filmi kalır. Bunun için silikon sökücü ürün türünü etiketine göre kullanabilir ya da izopropil alkollü bezle ovabilirsiniz; bu adımda da eldiven takın ve pencereyi açık tutun. Ardından bölgeyi deterjanlı suyla yıkayın. Aksi halde yeni çekeceğiniz silikon yüzeye iyi tutunmaz.
Yapışkan etiketlerde sıcaklık işinizi kolaylaştırır. Saç kurutma makinesiyle etiketi ılık havada birkaç saniye ısıtın, ardından bir köşesinden yavaşça soyun. Kalan yapışkanı bitkisel yağlı bir bezle yumuşatıp silin, en son deterjanlı suyla yağı alın. Cilasız ahşapta yağ ve alkol iz bırakabilir; o yüzeyde önce küçük bir deneme yapın.
Doğramalardaki koruyucu folyoyu da teslimden sonra uzun süre bırakmayın. Folyo güneş altında kaldıkça yapışkanı yüzeye geçebilir ve sökmek zorlaşır.
Çimento ve harç sıçramaları nasıl çıkar?
Önce mekanik yolu deneyin. Fayans ve seramik üzerindeki kurumuş harç damlasını plastik spatulayla, gerekirse ahşap bir parçayla kaldırın. Metal aletle sert ovmak ise sırlı yüzeyi çizebilir. Lekeyi ılık suyla birkaç dakika ıslatmak ince çimento filmini yumuşatır ve spatulanın işini kolaylaştırır.
Çimento kalıntısı ciltle temasta da dikkat ister. İngiltere İş Sağlığı ve Güvenliği İdaresi (HSE), ıslak çimentonun güçlü alkali yapıda olduğunu ve cilde hapsolursa hızla ciddi yanık oluşturabileceğini belirtir. Alkali, bazik demektir. Bu nedenle su geçirmez, uzun bilekli eldiven takın. Çimento cildinize bulaşırsa hemen yıkayın; gözünüze kaçarsa bol suyla yıkayıp hekime başvurun.
Mekanik yol yetmezse seramik ve porselen için üretilen çimento sökücüleri etiketine göre kullanabilirsiniz. Bu ürünler genellikle asitlidir. Dolayısıyla mermer, traverten ve diğer doğal taşlarda asla kullanmayın; çimento esaslı derzde de bekletmeyin, derzi aşındırabilir. Uygularken pencereyi açın, eldiven ve gözlük takın, işi bitince bol suyla durulayın.
En kritik kural şudur: asitli bir çözücüyü çamaşır suyuyla asla bir araya getirmeyin. Arada bol suyla durulamadan aynı yüzeyde art arda da kullanmayın, çünkü bu karışım zehirli klor gazı çıkarır. Nedenini çamaşır suyu ve tuz ruhu karışımının tehlikesini anlattığımız yazıda ayrıntılı bulabilirsiniz.
Cam ve doğramada çizik riskini nasıl önlersiniz?
İnşaat tozu kum ve sert mineral parçacıkları içerir. Bu tozu kuru bezle ya da kuru süngerle camda gezdirirseniz zımpara gibi çalışır ve ince çizikler bırakır. Çözüm basittir: camı önce bol suyla ıslatın, tozun yumuşayıp akmasını bekleyin, sonra cam sileceğiyle çekin.
Jilet kazıyıcıyı yalnız ıslak camda, düz bir açıyla ve tek yönde kullanın; ileri geri sürtmeyin. Kazımaya başlamadan önce camda kum tanesi kalmadığından emin olun. Bıçağın altına sıkışan tek bir tane bile uzun bir çizik açabilir. Kaplamalı ya da temperli, yani ısıl işlemle sertleştirilmiş camlarda üreticinin önerisine bakmadan jilet kullanmayın.
Doğramada sıra yine kurudan ıslağa gider. Pencere raylarındaki ve kanallardaki tozu önce süpürgenin dar başlığıyla çekin, ardından nemli bezle silin. PVC doğramaların alt kasasında suyun dışarı akmasını sağlayan tahliye delikleri vardır. Bu delikler tozla dolarsa yağmur suyu içeride kalabilir. Alüminyum ve PVC yüzeyde ovma süngerinin aşındırıcı yüzünü de kullanmayın.
Yüksek, açılmayan ya da dışarıdan erişim gerektiren camlarda işi zorlamayın. Darıca cam temizliği hizmetimiz bu tür camlarda uygun ekipmanla ve güvenli şekilde çalışır.
Gözden kaçan noktalar: dolap içleri, menfezler ve filtreler
İnce toz, kapalı sandığınız her yere girer. Mutfak ve banyo dolaplarının içi, çekmece rayları, kapı menteşeleri, priz kapakları, süpürgelik üstleri ve kapı kasalarının üst kenarı en sık unutulan yerlerdir. Dolap içlerini önce süpürgenin dar başlığıyla, ardından nemli bezle silin. Raflar tam kurumadan eşya yerleştirmeyin.
- Klima iç ünitesinin filtresini kılavuza göre çıkarıp yıkayın ve tamamen kuruduktan sonra takın.
- Aspiratörün metal filtresini sıcak deterjanlı suda yıkayın; toz yağla birleşince yapışkan bir tabaka oluşturur.
- Banyo ve mutfak gider süzgeçlerini kontrol edin; alçı ve harç artığı gideri tıkayabilir.
- Çamaşır ve bulaşık makinesinin kapak lastiklerini ve çevresini silin.
- Balkon giderine ve pencere eşiklerine de mutlaka bakın.
Kovadaki suyu boşaltırken de dikkat edin. Dibe çöken alçı ve çimento tortusunu lavaboya dökmeyin, çünkü bu tortu gider borusunda birikip sertleşebilir. Suyun üst kısmını dökün, dipteki tortuyu ise bir poşete alıp çöpe atın.
Kentsel dönüşüm ve yeni teslim dairelerde nelere dikkat etmelisiniz?
Darıca'da kentsel dönüşümle yenilenen binalar ve yeni siteler, inşaat tozuyla en yoğun karşılaştığımız evlerdir. Müteahhidin ekibi kaba temizliği yapmış olsa bile dolap içlerinde, ray boşluklarında ve camlarda toz ve harç kalıntısı kalabilir. Taşınmadan önce boş evde çalışmak, eşya geldikten sonra uğraşmaktan çok daha kolaydır. Bu yüzden boş ev temizliğini ayrı bir iş olarak planlıyoruz.
Yeni dairede ikinci konu nemdir. Yeni sıva, boya ve şap (zemini düzleyen harç tabakası) kururken bir süre ortama nem verir. Darıca'nın sahil mahallelerinde, örneğin Bayramoğlu, Piri Reis ve Yalı Mahallesi'nde deniz nemi de buna eklenir. Bu nedenle ilk haftalarda evi düzenli havalandırmak hem tozu hem nemi azaltır. Kapalı kalan nemli köşelerde küf başlayabilir; belirtileri ve güvenli müdahaleyi duvardaki küf rehberimizde anlattık.
Daireyi teslim alırken şu noktalara bakmanızı öneririz:
- Dolap içlerini, çekmece raylarını ve tezgâh altlarını açıp kontrol edin.
- Pencere raylarına ve PVC tahliye deliklerine göz atın.
- Gider süzgeçlerinde harç ya da alçı artığı olup olmadığına bakın.
- Cam ve seramikteki silikon, boya ve çimento sıçramalarını not alın.
Sahil mahallelerinde bölgeye özel planlama için örneğin Bayramoğlu inşaat sonrası temizlik sayfamıza göz atabilirsiniz.
Tadilat sonrası toz kaç günde biter, ikinci tur gerekir mi?
Kesin bir gün sayısı vermek doğru olmaz; tozun miktarı, işin türü ve evin havalandırması sonucu belirler. Zımpara, alçı ve kırım işi yapılan bir evde ince toz, ilk temizlikten sonra da bir süre yüzeylere çökmeye devam eder. Bu yüzden ikinci tur çoğu zaman gerekir.
Pratik bir kontrol önerelim. İlk temizlikten bir gün sonra koyu renkli bir yüzeye, örneğin siyah bir tezgâha ya da televizyon ünitesine parmağınızı sürün. Parmağınızda beyaz bir iz kalıyorsa ikinci tur nemli silmeyi yapın. Bu tur genellikle ilkinden çok daha kısa sürer, çünkü artık yalnız havadan çöken ince tabakayı alırsınız.
Temizlik boyunca ve sonrasında pencereleri karşılıklı açarak hava akımı sağlayın. Ancak dışarıda yoğun bir inşaat çalışması varsa, örneğin yan parselde yıkım sürüyorsa, pencereyi o saatlerde kapalı tutmak daha mantıklıdır. Taşınma tarihini de buna göre planlayın; perdeyi, yatağı ve diğer tekstili ev tozdan arınmadan yerleştirmeyin.
İnşaat tozu temizliğinde en sık yapılan hatalar nelerdir?
Sahada en çok karşılaştığımız hatalar, iyi niyetle başlayan ama işi uzatan alışkanlıklardır. Bunları baştan bilirseniz hem zaman hem yüzey kaybetmezsiniz:
- Fırçayla süpürerek ya da kuru bezle başlayıp tozu havaya kaldırmak.
- Çok ıslak bezle silip alçı tozunu çamura çevirmek.
- Aynı bulanık suyla bütün evi silmek.
- Camı kuru silmek ya da jilet kazıyıcıyı kuru camda kullanmak.
- Mermer ve travertende sirke, limon ya da çimento sökücü denemek.
- Farklı temizlik ürünlerini aynı kovada bir araya getirmek.
- Kürlenmemiş taze boyayı nemli bezle ovmak.
- Tadilat sürerken klimayı çalıştırıp filtreyi tozla doldurmak.
Bu listede en tehlikelisi ürünleri bir araya getirmektir. Diğer hatalar zaman ve emek kaybettirir; ürün karıştırmak ise sağlığınızı riske atar. Kimyasal buhardan sonra baş dönmesi, öksürük ya da nefes darlığı yaşarsanız hemen temiz havaya çıkın ve Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni 114'ten arayın.
Özet: inşaat tozunda başarının üç kuralı
Kısacası inşaat tozunda ilk kural sıradır: kaba atık, kuru toz, lekeler, nemli silme, camlar ve ertesi gün kontrol. İkinci kural korunmaktır; yüze oturan bir maske ve eldiven olmadan başlamayın. Üçüncüsü yüzeyi tanımaktır: mermere asit sürmeyin, ürünleri asla karıştırmayın, camı kuru kazımayın. Bu üç kurala uyduğunuzda tadilatın izini yüzeye zarar vermeden silersiniz.
Ne zaman profesyonel destek almalısınız?
Küçük bir oda boyasından ya da tek bir dolap montajından sonra bu rehberle işin altından rahatça kalkarsınız. Ancak bazı durumlarda ekip ve ekipmanla çalışmak hem daha güvenli hem daha hızlıdır:
- Bütün evi kapsayan bir tadilat ya da kentsel dönüşüm sonrası teslim aldığınız boş bir daire.
- Yaygın çimento, boya ve silikon kalıntısı taşıyan geniş seramik ve cam yüzeyler.
- Yüksek tavanlar, merdiven boşlukları ya da dışarıdan erişim gerektiren camlar.
- Evde astım, KOAH gibi solunum yolu hastalığı olan biri ya da küçük bir çocuk.
- Yaklaşan bir taşınma tarihi ve tek seferde bitmesi gereken bir iş.
Bu durumlarda Darıca inşaat sonrası temizlik hizmetimiz, bu yazıda anlattığımız sırayı işe uygun ekipman ve yüzeye uygun ürünlerle uygular. Fiyat; evin metrekaresine, oda ve cam sayısına, kalıntıların yoğunluğuna ve evin boş ya da eşyalı olmasına göre değişir. Genel çerçeveyi temizlik fiyatlarının neye göre değiştiğini anlattığımız sayfada görebilirsiniz.
Kesin kapsam için talep formunu doldurmanız yeterli. Ekibimiz sizi arar, evin durumunu ve kalıntıları konuşur, kapsamı ve fiyatı netleştirir. Ardından işe uygun ekibi size yönlendirir.
Sık sorulan sorular
İnşaat tozu normal süpürgeyi bozar mı?
Bozabilir; çoğu zaman da önce filtreyi tıkar ve emiş gücünü düşürür. Alçı ve çimento tozu çok ince olduğu için sıradan filtrelerden geçip odaya geri dönebilir, motoru da zorlayabilir. Mümkünse HEPA filtreli ya da ince toza uygun ıslak-kuru süpürge kullanın, filtreyi sık kontrol edin ve üreticinin kılavuzuna uyun.
İnşaat tozunu sirkeli suyla silmek doğru mu?
Çoğu zaman gerekmez ve bazı yüzeylerde zararlıdır. Mermer, traverten gibi kalkerli taşlar sirkeyle matlaşır, çimento esaslı derz de asitten aşınabilir. İnce tozu almak için iyice sıktığınız mikrofiber bez ve nötr pH'lı temizleyici yeterlidir. Sirkeyi ya da başka bir asidi çamaşır suyuyla asla karıştırmayın; çalışırken pencereyi açık tutun ve eldiven takın.
Tadilattan sonra kaç kez temizlik yapmak gerekir?
Genellikle iki tur gerekir. İlk turda kaba atığı, kuru tozu ve lekeleri alırsınız; ince toz ise bir süre havada kalıp yeniden çöker. Ertesi gün koyu renkli bir yüzeye parmağınızı sürün; beyaz iz kalıyorsa ikinci tur nemli silme yapın. Yoğun kırım ve zımpara işinden sonra üçüncü bir tur da gerekebilir.
İnşaat tozu için hangi maskeyi kullanmalıyım?
Yüze tam oturan, en az FFP2 sınıfı bir toz maskesi kullanın. İSGGM'nin solunum koruyucu bilgi kartı P2 sınıfını kansere yol açabilecek tozlar için, P3 sınıfını ise tüm toksik tozlar için gösterir. Bez ya da cerrahi maske ince tozu yeterince tutmaz. Maskeyi nemlendiğinde veya nefes almak zorlaştığında değiştirin.
Camdaki çimento ve boya lekesi nasıl çıkar?
Camı önce bol suyla ıslatın, ardından jilet kazıyıcıyı düz açıyla ve tek yönde kullanın. Kuru camda kazıma yapmayın; tozdaki kum taneleri bıçağın altında çizik açabilir. Su bazlı boya ılık sabunlu suyla yumuşar. Yağlı boyada etikette yazan incelticiyi beze az miktarda alın, pencereyi açık tutun ve eldiven takın.
Klima ve aspiratör inşaat tozundan etkilenir mi?
Evet, ikisi de tozu içine çeker ve filtrelerinde biriktirir. Bu yüzden tadilat ve temizlik sürerken klimayı ve aspiratörü çalıştırmayın. İş bitince klima iç ünitesinin filtresini kullanım kılavuzuna göre çıkarıp yıkayın, tamamen kuruduktan sonra takın. Aspiratörün metal filtresini sıcak deterjanlı suda yıkayın; filtre zarar gördüyse yenisiyle değiştirin.


